Ysgrifennu dogfennau i'w cyfieithu

Os yw dogfen wedi ei hysgrifennu’n dda mae’n haws ei chyfieithu’n dda. Felly dyma ychydig o ganllawiau i’w dilyn wrth ysgrifennu dogfen a fydd yn cael ei chyfieithu, er mwyn sicrhau cyfieithiad a fydd cystal â’r ddogfen wreiddiol.

• Defnyddiwch iaith syml beth bynnag fo’r iaith
• Peidiwch â chynnwys mwy nag un syniad mewn un frawddeg.
• Defnyddiwch gymalau safonol.
• Lluniwch restr o’r holl dalfyriadau a thermau technegol ar gyfer y cyfieithwyr.
• Peidiwch â newid amser y ferf ddim mwy nag sydd raid a cheisiwch osgoi’r cyflwr goddefol.
• Defnyddiwch arddodiaid (am, ar, at, dan ayb) mewn modd clir.
• Dylech osgoi hiwmor a pheidio â cheisio bod yn ysgafn. Nid yw’n hawdd cyfieithu hiwmor ac nid yw’r hyn sydd yn ddoniol yn eich golwg chi yn ddoniol i rywun arall, a gallai hyd yn oed fod yn dramgwyddus i rywun o ddiwylliant arall.
• Peidiwch â defnyddio idiomau, bratiaith na delweddau o fyd chwaraeon am yr un rhesymau.
• Defnyddiwch swigod siarad (‘callout’) ar luniau neu ddeiagramau yn hytrach na thestun wedi ei osod yn y graffigwaith .
• Defnyddiwch offer trefnu megis graffigwaith, rhestrau wedi eu rhifo neu wedi eu marcio fel pwyntiau bwled, gan y bydd y rheini’n help i’r darllenwyr yn ogystal ag i’r cyfieithydd. Sicrhewch eu bod yn ddealladwy ac yn dderbyniol yn y diwylliant targed.

Bydd y cynnwys yn newid fel y bydd yr amgylchiadau’n newid. Ceisiwch ragweld y newidiadau hyn cyn belled ag y bo modd. Medrwch, felly, greu darnau o destun y gellir eu defnyddio mewn amgylchiadau gwahanol yn y dyfodol. Bydd hyn yn arbed amser a chostau cyfieithu yn y dyfodol pan fydd y darnau’n cael eu defnyddio eto.

Cyflwynwch y gwaith i’r cyfieithydd ar ffurf electronig os oes modd. Gellir rhoi’r testun wedyn mewn meddalwedd cyhoeddi. Trwy wneud hyn bydd y graffigwaith a’r fformatio’n cael eu diogelu a bydd hynny’n arbed amser ac arian. Dylai meddalwedd cyhoeddi eich cwmni weithio’n dda gyda’r holl ieithoedd sydd yn defnyddio’r wyddor Ladinaidd, ond cofiwch y gallai system weithredu, meddalwedd neu becyn ffontiau gwahanol i’r hyn sydd ar eich prosesydd geiriau arferol fod yn angenrheidiol ar gyfer rhai ieithoedd megis y Tsieinëeg, Arabeg neu’r Hebraeg gan eu bod yn cael eu darllen o’r chwith i’r dde.

Dylai’r tîm cyfieithu gynnwys y canlynol:

• Chi, y cleient
• Y cyfieithydd
• Y golygydd
• Y dylunydd graffeg
• Yr argraffydd.

Rhaid cadw anghenion proffesiynol pob un mewn cof os am gael gwaith o’r safon uchaf ar ddiwedd y broses.

Y Broses

Dyma gamau i’w dilyn os am gael y cyfieithiadau mwyaf llwyddiannus i ieithoedd a diwylliannau eraill:

• Trafodwch bwrpas y ddogfen derfynol gyda’r cyfieithydd a’r dylunydd.
• Diffiniwch pa derminoleg arbennig a fydd yn rhan o’r eirfa.
• Gofynnwch i’r cyffeithydd nodi terminoleg sydd yn anodd ei deall neu’n aneglur.
• Dylai’r drafft gael ei baratoi gan siaradwr cynhenid yr iaith darged, sydd â chymwysterau cyfieithu a gwybodaeth gyfredol am y diwylliant targed a’r deunydd cynnwys.
• Dylid rhoi’r cyfieithiad drafft i ail siaradwr cynhenid i’w brawf-ddarllen.
• Yna dylai rheolwr y prosiect drafod unrhyw sylwadau gyda’r cyfieithydd a’r golygydd ynghyd â gwneud unrhyw newidiadau angenrheidiol. Yna gellid rhoi’r cyfieithiad i olygydd y cleient i’w adolygu.
• Bydd y rheolwr prosiect a’r cyfieithydd yn adolygu newidiadau’r cleient, os bydd rhai, ac ar ôl trafodaeth gellir cynnwys y newidiadau yn y ddogfen.
• Rhoddir y testun a gyfieithwyd yn y rhaglen gyhoeddi ddewisol.
• Anfonir proflenni o’r ddogfen at y dylunydd graffeg ar gyfer y newidiadau terfynol.
• Bydd y ddogfen a gynhyrchwyd yn unol â gofynion dylunio yn cael ei hanfon at yr argraffwyr.

Mae mwy o wybodaeth a help ar gael ar wefan CILT, y Ganolfan Genedlaethol ar Ieithoedd lle mae dogfen ar gael ar-lein am ddim – "Translation Getting It Right" (Saesneg yn unig)